Sanayi Ve Üretimin Geleceği: IoT ve Endüstri 4.0

Belki bundan 5 yıl öncesine kadar insan gücüyle yapmakta zorlanılan şeyler teknolojinin gelişmesiyle daha da kolaylaşmış hatta bir insanın yapması gereken bir iş olmaktan çıkmıştır. Hayat kolaylaştıran teknolojiler denilince akla son yılların popüler kavramlarından olan Nesnelerin İnterneti (IoT) ve Endüstri 4.0 kavramları gelmektedir.

Nesnelerin İnterneti (IoT)

Nesnelerin interneti, ingilizce olarak “Internet of Things” olarak geçmekte ve IoT şeklinde de gösterilmektedir. Kısaca tanımlamak gerekirse nesnelerin interneti fiziksel nesnelerin, internet üzerinden birbirlerine veya daha büyük sistemlere bağlanması olarak tanımlanabilir.

Her ne kadar yakın zamanda popüler olan bir kavram olsada, nesnelerin interneti tabiri 1991 yıllarına dayanmaktadır. Çıkış hikâyeside teknolojinin kendisi kadar ilginçtir. Kavramın çıkış hikâyesi bir kahve makinesine dayanmaktadır.

O yıllarda Cambridge Üniversitesinde çalışan on beş akademisyen, bir kahve makinesini beraber paylaşıyorlardı. Fakat kahve makinesi tek bir katta bulunuyordu. Alt katlarda çalışan akademisyenler kahve almak için yukarı kata çıkmaktaydılar. Fakat bazen kahve makinesinde kahve bitmekte ve bu durumda alt kattan gelen akademisyenler, tüm katları boşuna çıkmış olmanın sıkkınlığı yaşatmaktaydı. Bunun üzerine akademisyenler, kahve makinesinin yanına her iki dakikada bir fotoğraf çeken bir sistem geliştirdiler. Böylece kahve makinesinde kahve olup olmadığını istedikleri zaman kontrol ederek boşuna kat çıkma sorunundan kurtuldular.

Nesnelerin interneti her ne kadar bu olayla ortaya çıkmış olsada, kavram olarak 1999 yılında Kevin Ashton’nun, Procter & Gamble şirketine radyo frekanslarını ile tanımlama ve algılama teknolojisinin yararlarından bahsettiği bir sunumda kullanılmıştır. Bundan sonra ise geçen yıllarla beraber teknoloji gelişmiş ve daha çok cihaz internet üzerinden birbirine bağlanarak nesnelerin internetinin temelini atmıştır.

Nesnelerin interneti için nesne, çok geniş kapsamlı bir kavramdır. Bir cihazın akıllı bir nesne olarak tanımlanabilmesi için bir sensöre sahip olması, bağlanabilir olması ve tekil bir id’ye sahip olması gerekmektedir. Günümüzde sıklıkla kullanılan ip adresleri ile bu sınırlandırılsa bile, ilerde çıkacak yeni sistemlerle bu koşulunda sağlanabileceği düşünülmektedir. Bu sayede nesnelerin gerçek anlamda kullanılabilir bir hale gelmesi planlanmaktadır.

Endüstri 4.0

Adından oldukça bahsettiren bir diğer teknolojik kavramda Endüstri 4.0’dır. Bu kavramı daha iyi anlayabilmek için öncelikle üretim ve endüstriyi anlamak gereklidir.

Üretim, geçmişten günümüze insanoğlunun yaşamının her döneminde vardır ve olmaya devam edecektir. İster evde yapılan küçük bir nakış işi olsun, ister çocukları yaptıkları kâğıt bir uçak olsun tüm bunların hepsi aslında birer üretimdir. Profesyonel ve seri üretim denilince de akla gelen ilk terimlerden biride şüphesiz endüstridir.

Basitçe açıklamak gerekirse endüstri, hammaddelerin işlendiği ve birer ürün haline getirildiği, üretim bölümüne verilen genel addır. Sonrasında bu ürünler ticari işlerde kullanıldığından, ticaretin bir bölümü olarak da açıklanabilmektedir.

Her geçen yıl gelişen teknoloji üretimi de büyük ölçüde etkilediğinden, endüstri de teknolojik gelişmelerden büyükçe bir pay almaktadır. Endüstrinin gelişim sürecine bakıldığında il karşılaşılan şey şüphesiz sanayi devrimleridir.

1. Sanayi Devrimi

İlk sanayi devrimi olup, su ve buhar makinelerinin üretimde kullanılmasıyla başlamıştır. Su ve buhar gücüyle çalışan makineler, eskiye nazaran daha hızlı bir üretim olanağı sağlanmış, bu da fabrikalar ve üretim yerlerinin kurulmasını sağlamıştır. Böylece giderek sanayileşen toplumlar meydana gelmiştir.

2. Sanayi Devrimi

Geçen yılların ardından elektrik enerjisinin üretim makinelerine ve sürecine dâhil olması ile ikinci sanayi devrimi gerçekleşmiştir. Ford fabrikalarının montaj sahalarında kullanılan elektrikli araçlar ve Cincinnati’de kurulan mezbahaların seri üretime başlaması, bu devrime öncülük eden önemli gelişmelerdir.

3. Sanayi Devrimi

Şu anda da bulunduğumuz üçüncü sanayi devrimi, üretimde otomasyon sistemlerinin, yazılımların ve bilişim teknolojilerinin kullanılması ile başlamıştır. Bu devrimle birlikte robotlar üretime girmiştir ve insan gücüne olan ihtiyaç bir nevi azalmıştır.

4. Sanayi Devrimi

Diğer adıyla Endüstri 4.0 olan dördüncü sanayi devrimi henüz gerçekleşmemiş olan bir hedeftir. Bu devrimin temelleri nesnelerin interneti, hizmetlerin interneti ve siber-fiziksel sistemlere dayalıdır. Endüstri 4.0 ile amaçlanan şey bir çeşit akıllı fabrikadır. Üretim sürecinde robotların, sensörler aracılığı ile birbirleri ile haberleşerek üretim sürecini devam ettirmesi ve gerektiğinde de insanlara haber vermesi amaçlanmaktadır. Bu üretim yoluyla insana olan ihtiyacı minimuma indirilmektedir. İşçi ihtiyacının azalması, sistemin daha az maliyetle çalışmasını sağlar ki diğer yandan insan kaynaklı hataları da en az düzeye indirir. Aynı zamanda 4. sanayi devrimi ile birlikte üretim sahalarının daha da küçülmesi ve daha hızlı bir üretim sağlanması planlanmaktadır.

Bir diğer ilginç bilgi ise insanların olmadığı bir üretim sahası olduğundan, bu tür yerlerin karanlık olacağı yönündedir. Bu şekilde ışıktan da tasarruf sağlanması hedeflenmektedir.